basscity.eu - D. Ziółek

Ćwiczenie nr 2.

Sat, 03 Sep 2011 07:10:53 +0000

Ćwiczymy solo w bluesie w tonacji F-dur. Dwa prezentowane przeze mnie podkłady są nagrane w tym samym groovie i w jednakowym tempie (80BPM). Są one jedynie inaczej zharmonizowane.

Pierwszy „klasyczny”, oparty na akordach triady harmonicznej.

||: F7 | Bb7 | F7 | F7 | Bb7 | Bb7 | F7 | F7 | C7 | Bb7 | F7 (Bb) | (F7) C7 |
Drugi rozbudowany harmonicznie:

||: F7 | Bb7 | F7 | ( C-7) F7 | Bb7 | Bo | F7 (E7) | (Eb7) D7 | G-7 | C7 | A-7 D7 | G-7 C7 |

Akordy w nawiasach występują nie we wszystkich chorusach.

W obu podkładach grając solo można stosować skalę bluesową

F Ab Bb B C Eb

oraz skale właściwe dla poszczególnych akordów

F7 – F G A Bb C D Eb
Bb – Bb C D Eb F G Ab
C7 - C D E F G A Bb
C-7 – C D Eb F G A(b) Bb
Bo – B C# D E F G G#A#
D7 – D E F# G A H C
A-7- A H C D E F(#) G
G-7 – G A Bb C D E(b) F

Zwróćcie uwagę na dźwięki wyróżnione kursywą. Przez niektórych teoretyków improwizacji określane jako Avoid Notes. Zagrane w solówce mogą tworzyć dysonanse z odpowiadającymi im akordami w podkładzie. Można je zagrać jednak jako dźwięki przejściowe. Zweryfikujcie to zresztą sami.

Proponuję ćwiczyć w następujący sposób:

-solo oparte wyłącznie na skali bluesowej
-solo zbudowane tylko na skalach właściwych dla danych akordów
-solo, w którym wykorzystujemy skalę bluesową i skale oparte na akordach.

Podkłady:

Ćwiczenie nr 2. by jsiminski

Pozdrawiam

Darek Ziółek

warsztat nr.3

Fri, 01 Apr 2011 19:06:05 +0000

Przepraszam Was za długi okres milczenia. Obiecuję poprawę

W kolejnym warsztacie poznamy dźwięki, które powstają przez obniżenie dźwięku diatonicznego o pół tonu.

Symbolem graficznym obniżenia dźwięku jest bemol –♭. Określamy nowy dźwięk w ten sposób, że do nazwy obniżanego dźwięku diatonicznego dodajemy końcówkę -s lub -es.

C ½t↓ Ces, C♭
D ½t↓ Des, D♭
E ½t↓ Es, E♭
F ½t↓ Fes, F♭
G ½t↓ Ges, G♭
A ½t↓ As, A♭

Wyjątkiem jest dźwięk H, który obniżony przyjmuje nazwę B a nie Hes . Z dźwiękiem H oraz B mamy jeszcze inny problem. Nasza notacja różni się niestety od coraz powszechniej stosowanego zapisu, w którym litera „H” nie istnieje. Nasze H zostaje zastąpione tam przez B, zaś nasze B zapisywane jest jako B♭. Wprowadza to trochę zamieszania, trzeba jednak znać oba zapisy.

Zapis polski:

Zapis niepolski:

B
B♭

Na razie trzymajmy się polskiej notacji.
Stosujemy metodę z poprzedniego warsztatu aby poznać dźwięki, tym razem chromatycznie obniżone ich nazwy i położenie na gryfie.
Najpierw gramy dźwięki diatoniczne i obniżone na strunie E. Zacznijmy jednak od „końca” czyli od dwunastego progu. Jak pamiętamy jest tam dźwięk E. Jeśli obniżymy go o pół tonu czyli zagramy na jedenastym progu uzyskamy Es. Oczywiście pamiętamy z poprzedniego warsztatu, że można określić ten dźwięk także jako Dis. Aby nie wprowadzać jednak bałaganu, w tym warsztacie- tylko dźwięki diatoniczne i chromatycznie obniżone.

Na dziesiątym progu mamy dźwięk D.
Na dziewiątym progu obniżone D czyli Des.
Na ósmym progu mamy C
Na siódmym obniżone C a więc Ces – odpowiednik diatonicznego H.
Na szóstym progu obniżone H czyli nasz wyjątkowy dźwięk B (B♭).
Na piątym progu jest A.
Na czwartym obniżone A czyli As.
Na trzecim progu mamy G.
Na drugim progu obniżone G czyli Ges.
Na pierwszym progu jest F.
No i wreszcie pusta struna E.

Właśnie, E a może nie E lecz Fes?
Oczywiście najczęściej będziemy określać dźwięk wydobyty na pustej strunie jako E ale należy pamiętać że, równorzędną nazwą jest Fes.

Gramy wszystkie ćwiczenia z poprzedniego warsztatu, oczywiście stosując dźwięki obniżone w miejsce podwyższonych.

Ćwiczenie 1.
Włączamy metronom, ustawiamy tempo 60 BPM. Gramy dźwięk E na dwunastym progu i Es pół tonu niżej.
Na jedno uderzenie dźwięk diatoniczny i na trzy uderzenia dźwięk obniżony o pół tonu.

Powtarzamy cykl cztery razy, grając mówimy lub śpiewamy nazwy dźwięków.

Gramy kolejne pary dźwięków:
D, Des
C, Ces
H, B
A, As
G, Ges
F, Fes

Ćwiczenie 2.
Odnajdujemy dźwięki chromatyczne na strunach A, D, G i uczymy się ich w sposób opisany w ćwiczeniu numer 1.

Ćwiczenie 3
Gramy z metronomem wybrany dźwięk chromatyczny na wszystkich strunach do dwunastego progu(cztery uderzenia na dźwięk).
Przykład - wszystkie dźwięki As: na strunie E- 4 próg, na strunie A- 11 próg, na strunie D- 6 próg, na strunie G- 1 próg).

Ćwiczenie 4
Gramy skalę diatoniczną (C, D, E, F, G, A, H) w górę i w dół.
Gramy skalę diatoniczną obniżoną o pół tonu (Ces, Des, Es, Fes, Ges, As, B) w górę i w dół.

Ćwiczenie 5
Gramy skalę diatoniczną w następujący sposób:

w górę
C-E, D-F, E-G, F-A, G-H, A-C

w dół
C-A, H-G, A-F ,G-E, F-D, E-C

Powtarzamy sekwencję z dźwiękami chromatycznymi:

w górę
C♭-E♭, D♭-F♭, E♭-G♭, F♭-A♭, G♭-B, A♭-C♭

w dół
C♭-A♭, B-G♭, A♭-F♭ ,G♭-E♭, F♭-D♭, E♭-C♭

Zagrajcie te sekwencje w różnych pozycjach.

Ćwiczenie 6.
Kolejne sekwencje :

w górę
C-F, D-G, E-A, F-H, G-C

w dół
C-G, H-F, A-E, G-D, F-C

w górę
C♭-F♭, D♭-G♭, E♭-A♭, F♭-B, G♭-C♭

w dół
C♭-G♭, B-F♭, A♭-E♭, G♭-D♭, F♭-C♭

Ćwiczenia utrwalające.

Zróbcie sobie wycieczkę po gryfie. Zagrajcie chromatycznie w górę i w dół wszystkie dźwięki, mówiąc na głos ich nazwy(diatoniczne, "bemolowe", "krzyżykowe").
Grajcie dźwięki na "chybił trafił", nadając im odpowiednie nazwy.
Ćwiczcie także bez instrumentu. Pomyślcie o jakimś dźwięku i spróbujcie wyobrazić sobie jego położenie na gryfie.

Na zakończenie istotna uwaga. Nie uczymy się nazw dźwięków aby absorbowały naszą uwagę podczas grania. Ani muzyk „klasyczny,” grając Mozarta ani jazzman, bluesman czy rockman nie analizuje bezustannie nazw granych dźwięków, myśli raczej całymi frazami. Czytając ten tekst, ogarniacie wzrokiem całe słowa a nie poszczególne litery. Jednak bez znajomości alfabetu byłoby to niemożliwe. To samo z nazwami dźwięków, swoistym alfabetem muzycznym. Kontynuując tę analogię można oczywiście nie czytać tylko posłuchać audio booka, tak samo można grać i to czasem wybitnie bez znajomości nazw dźwięków, tylko ze słuchu. Uważam jednak, że należy dążyć do dogłębnego poznania swojego instrumentu. Nazwanie dźwięków, które z niego wydobywamy, jest bardzo ważnym krokiem w tyn kierunku.

Pozdrawiam
Darek Ziółek

opracowanie graficzne: Paka

Ćwiczenie nr 1

Sat, 08 Jan 2011 10:58:55 +0000

Obok warsztatów, w których staram się przedstawiać podstawy teorii w grze na basie, chciałbym co jakiś czas zaproponować ćwiczenia dla bardziej zaawansowanych.

Na pierwszy ogień proponuję proste ćwiczenia rytmiczne, które pomogą, mam nadzieję, opanować problem przechodzenia z wartości dwudzielnych na trójdzielne i odwrotnie. Jest to umiejętność bardzo przydatna praktycznie w każdym gatunku muzycznym.

Do ćwiczeń załączam podkład perkusyjny nagrany w tempie 60 BPM.

* * *

Ćwiczenie nr 1:

podkład 1: online / download

Ćwiczenie nr 2:

podkład 2: online / download

Ćwiczenie nr 3:

podkład 3: online / download

Życzenia

Fri, 24 Dec 2010 21:25:56 +0000

Radosnych Świąt i pomyślności w Nowym Roku dla wszystkich Forumowiczów!
Darek

warsztat nr 2.

Tue, 16 Nov 2010 22:42:59 +0000

W warsztacie numer 1 poznawaliśmy dźwięki diatoniczne. Czas zaznajomić się z pozostałymi dźwiękami, które możemy zagrać na naszym instrumencie. Powstają one poprzez chromatyczne podwyższenie lub obniżenie o pół tonu dźwięków diatonicznych.

Zacznijmy od dźwięków podwyższonych. Podwyższenie o pół tonu na basówce dźwięku diatonicznego oznacza nic innego jak dociśnięcie struny do podstrunnicy o jeden próg wyżej w stosunku do dźwięku, który podwyższamy.

Aby nazwać powstały dźwięk, należy dodać końcówkę -is do nazwy dźwięku diatonicznego, który został podwyższony. Symbolem graficznym podwyższenia dźwięku jest krzyżyk - #.

C ½t↑ Cis, C#
D ½t↑ Dis, D#
E ½t↑ Eis, E#
F ½t↑ Fis, F#
G ½t↑ Gis, G#
A ½t↑ Ais, A#
H ½t↑ His, H#

Zagrajmy na strunie E dźwięki diatoniczne i chromatycznie podwyższone.
Zaczynamy od pustej struny E

Na pierwszym progu mamy podwyższone E czyli Eis.

Zwróćcie uwagę, że to już druga nazwa określająca dźwięk na pierwszym progu. Znacznie częściej będziemy stosować dla tego tonu poznaną już wcześniej nazwę - F. Niestety każdy dźwięk ma co najmniej dwa imiona, które będą używane wymiennie. Musimy znać wszystkie nazwy. Kiedy i jakich nazw używać napiszę w kolejnych warsztatach.

Na drugim progu znajduje się dźwięk powstały z podwyższenia F jest to dźwięk Fis.
Na trzecim progu jest G
Na czwartym będzie więc podwyższone G czyli Gis
Na piątym progu mamy A
Na szóstym będzie więc podwyższone A czyli Ais
Na siódmym progu jest dźwięk H (przypominam w zapisie niepolskim - B).
Na ósmym mamy podwyższone H czyli His. Pamiętamy, że inna, na pewno częściej stosowana nazwa dla tego dźwięku to C.
Na dziewiątym progu znajduje się podwyższone C czyli Cis.
Na dziesiątym progu mamy dźwięk D
Na jedenastym progu podwyższone D czyli Dis.

Ćwiczenie 1.
Włączamy metronom, ustawiamy tempo 60 BPM. Gramy na strunie E.
Na jedno uderzenie dźwięk diatoniczny na trzy uderzenia dźwięk podwyższony o pół tonu (dźwięk chromatyczny).

Powtarzamy cykl cztery razy. Tak jak robiliśmy to w poprzednim warsztacie, także tutaj, grając mówimy lub śpiewamy nazwy dźwięków.

Ćwiczenie 2
Odnajdujemy dźwięki chromatyczne na strunach A, D, G i uczymy się ich w sposób opisany w ćwiczeniu numer 1.

Ćwiczenie 3
Gramy z metronomem wybrany dźwięk chromatyczny na wszystkich strunach do dwunastego progu (cztery uderzenia na dźwięk).
Przykład - wszystkie dźwięki Cis: na strunie E - 9 próg, na strunie A - 4 próg, na strunie D - 11 próg, na strunie G - 6 próg).

Ćwiczenie 4
Gramy skalę diatoniczną (C, D, E, F, G, A, H) w górę i w dół.
Gramy skalę diatoniczną podwyższoną o pół tonu (Cis, Dis, Eis, Fis, Gis, Ais, His) w górę i w dół. Pamiętamy cały czas o metronomie i aktywnym nazywaniu dźwięków.

Ćwiczenie 5
Gramy skalę diatoniczną w następujący sposób :

w górę
C-E, D-F, E-G, F-A, G-H, A-C

w dół
C-A, H-G, A-F ,G-E, F-D, E-C

Powtarzamy sekwencję z dźwiękami chromatycznymi:

w górę
C#-E#, D#-F#, E#-G#, F#-A#, G#-H#, A#-C#

w dół
C#-A#, H#-G#, A#-F# ,G#-E#, F#-D#, E#-C#[/font]

Spróbujcie zagrać te sekwencje w różnych pozycjach czyli w różnych miejscach na gryfie.

Ćwiczenie 6
Kolejne sekwencje do ćwiczenia:

w górę
C-F, D-G, E-A, F-H, G-C

w dół
C-G, H-F, A-E, G-D, F-C

w górę
C#-F#, D#-G#, E#-A#, F#-H#, G#-C#

w dół
C#-G#, H#-F#, A#-E#, G#-D#, F#-C#

Pozdrawiam
Darek Ziółek

opracowanie graficzne: Paka

warsztat nr 1.

Wed, 20 Oct 2010 20:07:31 +0000

Jak wszyscy doskonale wiemy, aby zagrać na basówce dźwięki o różnej wysokości, dociskamy strunę do podstrunnicy na odpowiednim progu, skracając bądź wydłużając jej długość.

Odległość między dwoma dźwiękami na sąsiednich progach określamy jako półton (skrót: 1/2t). Jest to najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami, chyba że ma mamy bas bezprogowy, lub wykorzystamy możliwość podciągania strun, wtedy możemy osiągnąć odległość mniejszą od półtonu.
Dwa półtony (dwa progi) to cały ton (skrót: 1t).

Każdy dźwięk ma określoną nazwę. Poznajmy najpierw siedem najważniejszych dźwięków. Dźwięki te są literami alfabetu łacińskiego. Tworzą one skalę diatoniczną. Są to: C D E F G A H.
Ósmy dźwięk to znów C następny D, E i tak dalej. W wydawnictwach obcojęzycznych spotkacie notację, w której dźwięk określany u nas jako H, zapisuje się jako B.

Dźwięki pustych strun gitary basowej to dźwięki diatoniczne E A D G . W basach pięciostrunowych dodana jest najniższa struna H a w sześciostrunowych dochodzi najwyżej nastrojona struna C.
Dalszy opis i ćwiczenia będę podawał dla basów czterostrunowych, ponieważ są one wciąż najbardziej popularne.

Jak układają się dźwięki diatoniczne na poszczególnych progach?
Dźwięki E, F są na sąsiednich progach, czyli dzieli je odległość pół tonu. To samo dotyczy dźwięków H, C. Pozostałe dźwięki oddalone są od siebie o cały ton.

Spróbujmy znaleźć dźwięki diatoniczne na strunie E.

Mamy już dźwięk E - to pusta struna.
Dźwięk F jest oddalony o pół tonu czyli będzie na pierwszym progu.
Dźwięk G oddalony jest od F o cały ton. Przeskakujemy więc z progu pierwszego na próg trzeci.
Dźwięk A oddalony jest od G o cały ton będzie więc na piątym progu.
Dźwięk H oddalony jest od A o cały ton. Znajdziemy go na siódmym progu.
Dźwięk C oddalony jest od H o pół tonu, będzie więc na sąsiednim ósmym progu.
Dźwięk D oddalony jest od C o cały ton. Zagramy go na dziesiątym progu.
Dźwięk E oddalony jest od D o cały ton. Znajduje się na dwunastym progu.

Ćwiczenie 1.
Ustawiamy metronom na tempo 60 BPM. Gramy po kolei dźwięki diatoniczne na strunie E. Jeden dźwięk co cztery uderzenia. Równocześnie z zagraniem dźwięku mówimy na głos a najlepiej śpiewamy jego nazwę (kojarzymy w ten sposób umiejscowienie dźwięku na gryfie z jego brzmieniem).

Ćwiczenie 2.
Znajdujemy dźwięki diatoniczne na pozostałych strunach, wykorzystując znajomość układu półtonów i całych tonów w skali diatonicznej. Powtarzamy ćwiczenie numer1 na strunach A, D, G.

Ćwiczenie 3.
Znajdujemy na gryfie wszystkie dźwięki C do dwunastego progu (na strunie E - 8 próg, na strunie A - 3 próg, na strunie D - 10 próg, na strunie G - 5 próg).
Gramy znalezione dźwięki z metronomem, w taki sam sposób jak w ćwiczeniu numer 1.
Tak samo postępujemy z pozostałymi dźwiękami diatonicznymi.

Powodzenia,
Darek Ziółek

Warsztaty

Wed, 13 Oct 2010 12:25:24 +0000

Witam, zapraszam serdecznie na warsztaty, które będę prowadził w tym miesiącu. Będziemy mieli okazję spotkać się twarzą w twarz
-18.10.2010 o godzinie 14.00 w Wyższej Szkole Zawodowej w Auli Colegium Artium odbedą się warsztaty zespołowe w ramach XIX-go Międzynarodowego Festiwalu Perkusyjnego.
-22.10.2010 o godzinie 14.00 w klubie Marchołt w Katowicach warsztaty w ramach Festiwalu Gitary Elektrycznej. Szczegóły www.guitar-silesia.pl

Teoria muzyki i granie na basie.

Fri, 08 Oct 2010 19:13:25 +0000

Witam wszystkich Forumowiczów, cieszę się, że mogę w tym miejscu dzielić się z Wami moimi przemyśleniami.

Na początek temat zainspirowany pytaniem, które pada podczas wszystkich prowadzonych przeze mnie warsztatów: czy można zostać dobrym basistą bez znajomości zasad muzyki?

Pytanie jest jak najbardziej zasadne - łatwo przecież wymienić wielu świetnych muzyków, także basistów, którzy osiągnęli sukces artystyczny i komercyjny, nie znając nawet podstaw teorii muzyki. Nie wyciągałbym jednak pochopnych wniosków, artyści ci zawdzięczają swoje powodzenie niezwykłej intuicji, talentowi no i znalezieniu się w odpowiednim miejscu w odpowiednim czasie. Zresztą, nikt nie jest w stanie powiedzieć czy Jimmy Hendrix nie komponowałby jeszcze lepszych utworów, gdyby znał klasyczne zasady harmonii i kontrapunktu czy też wiedza ta zniszczyłaby jego oryginalność.

Zdarzało mi się współpracować z muzykami, którzy nie mieli żadnego przygotowania teoretycznego a mimo to bez wahania nazywam ich artystami. Nieznajomość zasad muzyki nie wyklucza absolutnie z grona artystów, najlepszy przykład to twórcy ludowi. I odwrotnie wiedza nawet dogłębna nie musi iść w parze z artyzmem, tu przykładem mogą być niektórzy „krytycy” muzyczni, którzy w życiu nie zagrali ani jednego dźwięku.
Gorzej jeśli brak wiedzy idzie w parze z brakiem talentu. Mój kolega opowiada często o próbie ze znaną wokalistką. Głównym walorem tej pani jest uroda, która niestety nie idzie w parze z umiejętnością czystego śpiewania (ech, gdyby ona tak fałszowała pieniądze jak dźwięki byłaby milionerką). Na uwagę poirytowanego kolegi: "zaśpiewałaś cały utwór o sekundę* za nisko!" rozkapryszona gwiazdka odpowiedziała "jeśli sekundę, to chyba za późno a nie za nisko!"...

Jednak mimo wszystko, moim zdaniem jeśli ktoś myśli poważnie o uprawianiu zawodu muzyka, znajomość przynajmniej podstaw teorii jest niezbędna. Oto moje argumenty:

Po pierwsze, ustalone reguły podstawowe wiadomości o rytmie, budowie akordów muzyczne oraz system notacji są uniwersalnym językiem, którym posługują się muzycy na całym świecie. Na przykład powszechnie już stosowana notacja akordowa gwarantuje, że symbol G7 zostanie tak samo odczytany pod każdą szerokością geograficzną.
Po drugie, praca w kapeli, w której wszyscy posługują się tą samą terminologią przebiega znacznie sprawniej, no i o wiele poważniej brzmi jeśli powiemy gitarzyście: „zagraj w drugim takcie cztery ćwierćnuty C” niż „zagraj ta- ra- ta- ta na trzecim progu na piątej strunie”.
Po trzecie, będąc bogatszym w wiedzę, można grać i komponować bardziej świadomie a jeśli chce się dokonać jakiś rewolucyjnych zmian w muzyce, zna się reguły, które należy łamać.
Po czwarte wreszcie, podstawowe wiadomości potrzebne basiście można streścić na kilku stronach a ich przyswojenie, nawet przy umiarkowanych zdolnościach i przeciętnym zaangażowaniu uczącego nie powinno zająć więcej jak kilka jesiennych tygodni.

Od czego zacząć?

Najlepiej wziąć kilka lekcji u doświadczonego muzyka, pedagoga. Nie musi nim być wcale basista. Wystarczy ktoś kto posiada niezbędną wiedzę i potrafi ją przekazać.

Można skorzystać z podręczników, z których kształcą się uczniowie szkół muzycznych,na przykład z książki „Zasady muzyki” F. Wesołowskiego.
Niektóre wydawnictwa dla basistów również poświęcają sporo miejsca teorii, należy do nich choćby najstarsza chyba polska szkoła na gitarę basową, autorstwa Janusza Popławskiego. Wiem także, że mój kolega, świetny muzyk, Tomek Grabowy wydał szkołę dla początkujących basistów. Nie miałem jeszcze okazji jej przejrzeć, ale znając profesjonalizm Tomka jestem przekonany, że to dobry podręcznik.

Inną formą uzyskania w szybki sposób niezbędnych informacji jest udział w warsztatach czy workshopach, szczególnie takich, o których wiadomo, że część teoretyczna nie będzie potraktowana po macoszemu.
Jest oczywiście internet, nie muszę chyba jednak nikogo przekonywać, że trzeba być ostrożnym i należy oddzielać ziarno od plew. Szukając materiałów edukacyjnych, znalazłem w sieci oprócz wielu interesujących materiałów, całą masę błędnych informacji.

Dlatego bardzo cieszę się, że istnieje to forum i mam nadzieję, że będzie ono dla wszystkich
basistów źródłem rzetelnej wiedzy.

Pozdrawiam
Darek Ziółek
www.darekziolek.pl

* Chodzi oczywiście o interwał muzyczny.